X
تبلیغات
ندای مشاور - روان شناسی و آسیب شناسی اینترنت 2
ندای مشاور
رویکردی خصوصی و مستمر بر خدمات مشاوره اینترنتی

moshavereh khisusi

anjomaneh omumi

کوپر،۷۲ شررز،۷۳ بویز۷۴ و گوردون۷۵ در سال ۱۹۹۸م. امور جنسی در اینترنت را باارزیابی آن لاین ۱۷۷/۱ کاربر وب بررسی کردند و گدین فیلد۷۶ در سال ۱۹۹۹م.، نزدیکبه ۱۸۰۰۰ کاربر وب را به منظور بررسی سوء استفاده های اینترنتی مطالعه کرد. پژوهش ها نشان داد که شبکه اینترنت، محیطی برای توسعه و اجرای گونه های مختلف رفتار جنسی است.

یافته ها نشان می دهد اتصال به پایگاه های اینترنتی ویژه س کس، افزون بر کاربران خانگی، از معضلات جدّی در محیط های کاری نیز هست.

بر اساس پژوهش هایی در مورد ۵۰۰ شرکت تجاری روشن شد که کارمندان مرد، ۶۲ درصد از زمان کاری خود در پشت رایانه را، در دیدن پایگاه های ویژه سک س سپری می کنند.۷۷

پی آمدهای هرزه نگاری اینترنتی می تواند بسیار خطرناک باشد. بسیاری افراد به خاطر استفاده از پایگاه های سکس اینترنتی، کار، فرصت شغلی و زندگی زناشویی خود را به مخاطره انداخته اند. اشنایدر در پژوهشی بر روی ۹۱ زن که شوهرانشان به این عمل دچار شده اند، پی برد همه آنها احساس می کنند که به آنان خیانت شده و ایشان آسیب دیده اند. ۶۸ درصد آنان اعلام کردند که شوهرانشان به خاطر تماشای سکس اینترنتی، به ایشان بی علاقه شده اند. ۲/۳۲ درصد از آنها نیز، علت جداشدن از همسرانشان را اینترنت می دانستند.

به باور برخی، اینترنت این توان را دارد تا به گونه ای بنیادین، اعمال، آداب و فرهنگ جنسی افراد را تغییر دهد و تعریف از رفتار جنسی را دگرگون سازد.۷۸

برخی از مؤلفان بر آنند که بسیاری افراد به دلیل تماشای سک س های اینترنتی، به مشکلات جنسی آلوده شده اند که در صورت نبود اینترنت این اتفاق نمی افتاد.۷۶ برخی پژوهش ها، از استفاده روزافزون از پایگاه های اینترنتی ویژه سک س و پی آمدهای فردی و اجتماعی ناشی از آن خبر می دهند. در حال حاضر، پایگاه های اینترنتی ویژه سک س، صنعتی است که به سرعت در سراسر جهان در حال گسترش است و عامل آن، تا حدودی شرایط آزاد و بی قید و شرط در اینترنت است.

نظر به همین شرایط آزاد و بی قید و شرط در اینترنت، به تازگی شاهد شکل گیری نوعی رابطه های عاشقانه و جنسی از طریق اینترنت هستیم که در اصطلاح از آن به «س کس مجازی» یاد می شود. سک س مجازی، موضوع جدیدی است که افراد می توانند همدیگر را در فضای اینترنت ببینند و بدون تماس جسمانی، رابطه عاشقانه و سک سی را تجربه کنند. بی شک شکل گیری چنین شرایطی در فضای مجازی اینترنت می تواند نقطه آغازی برای انقلاب دیگری در عرصه اخلاق جنسی باشد.۸۰ بر اساس برخی پژوهش ها،سک س مجازی می تواند به کابوسی تبدیل شود و افراد را وا دارد تا خانه و کاشانه خود را در جست وجوی فرد دل باخته اش رها کند.۸۱ با وجود چنین شواهدی است که می تواند اینترنت را عامل ترویج انحراف های اخلاقی در جامعه به ویژه برای نسل جوان دانست.

● بازداری زدایی در اینترنت

یکی از کارکردهای اینترنت، بازداری زدایی است. دو اصطلاح بازداری و بازداری زدایی، در نظریه روان تحلیل گری فروید مطرح شده است. در این دیدگاه، به مهار تکانه های غریزی «بُن» توسط «فرامن» بازداری گفته می شود. بُن مرکب از غریزه ها، گرایش ها و خواسته های شخص است. اصرار بُن بر ارضای بدون قید و شرط این غریزه ها و گرایش ها است. بُن افزون بر اینکه انسان را برای رفع نیازهای اساسی برمی انگیزد، دارای جنبه های منفی و خواسته های نامقبول نیز هست. فرامن، نقطه مقابل بُن و تابع ارزش های اخلاقی است. فرامن می کوشد ارضای نیازها و گرایش های بُن را محدود ساخته و از خواسته های غیراخلاقی بازداری کند.

در حالت عادی و به ویژه در موقعیت هایی که فرد در حضور دیگران است، بُن تحت مراقبت فرامن قرار می گیرد؛ یعنی از بروز این تکانه های غریزی بازداری می شود، ولی در مواقع خاص این مراقبت کم رنگ تر شده و بازداری زدایی صورت می گیرد. یکی از موقعیت هایی که زمینه بازداری زدایی را فراهم می کند، اینترنت است. در اینترنت، افراد اعمالی را انجام می دهند و چیزهایی می گویند که به طور عادی و در دیدارهای رو در رو آنها را انجام نمی دهند. پژوهش گران این وضعیت را ناشی از اینترنت می دانند.۸۲

در اثر بازداری زدایی، چه بسا افراد به جست وجوی مطالب و تصویرهای هرزه نگاری بپردازند و به جاهایی که احتمال این گونه مطالب را می دهند، سربزنند؛ جاهایی که هرگز در جهان واقعی و حضور دیگران بازدید نخواهند کرد.

علل بازداری زدایی در اینترنت چیست؟ در اینترنت چه چیزی هست که فرد را از قید و بندهای روانی و اخلاقی آزاد می کند و سبب می شود قفل نیازها و احساسات درونی شکسته شود؟

یافته ها نشان می دهد «گمنامی» و «نامرئی بودن»، دو عامل اصلی بازداری زدایی در اینترنت است. در بسیاری از محیط های اینترنتی، افرادِ دیگر نمی توانند شما را ببینند. نامرئی بودن این جرئت را به افراد می دهد که به جاهایی بروند و کارهای بکنند که در خارج از اینترنت نمی کردند. نامرئی بودن با گمنامی هم پوشی دارد. در ارتباط های متنی، دیگران نمی توانند شما را ببینند، یا صدای شما را بشنوند و شما نیز نمی توانید صدای آنها را بشنوید و آنها را ببینید. افراد در این گونه ارتباط ها، نگران این نخواهند بود که از سوی کسی تهدید شوند؛ زیرا هر کاری که انجام دهند، گمنام خواهند ماند.۸۳

یانگ۸۴ در گزارش خود می گوید زنانی که نشانه هایی از اختلال به اینترنت را بروزمی دهند، از دانستن اینکه کسی آنها را نخواهد شناخت، آرامش می یافتند.۸۵

● خلوت اینترنت و انحراف های اخلاقی

جدای از آشفتگی های روانی، اینترنت از نظر اخلاقی نیز مشکل ساز است. در پژوهش ها به برخی ویژگی های اینترنت همچون دست رسی آسان، ناشناس ماندن مصرف کنندگان آن و... اشاره شد. بر اساس مفاهیم و آموزه های دینی، می توانیم اصطلاح «خلوت اینترنت» را در اینجا به کار ببریم. وقتی در قلمروی که فرد در آن قرار دارد، کس دیگری حضور نداشته باشد و رفتار او از چشم دیگران مخفی بماند، آن قلمرو را می توان خلوت شخصی نامید. انسان از برخی کارها در آشکار و حضور دیگران پرهیز می کند، ولی چه بسا به محض دور شدن از چشم دیگران مرتکب آن شود؛ زیرا اساسا خلوت آسیب زا است. یکی از مصداق های بارز خلوت، «خلوت اینترنت» است. اینترنت با توجه به ماهیت، محتوا و شرایط و ویژگی هایی که دارد، زمینه را برای انواع انحراف های اخلاقی آسان می کند. شیطان در همه حال وسوسه انگیز است، ولی قدرت وسوسه انگیزی و تأثیر وسوسه های او در خلوت و در فضایی که فرد بدون آگاهی دیگران، به راحتی امکان دست رسی به انواع تصویرها و محتواهای جنسی مستهجن را دارد، بیشتر می گردد.

بنابراین، ماهیت اینترنت، ماهیت شیطانی و وسوسه انگیز است و در بسیاری از روایت های اسلامی از خلوت کردن، به ویژه در موقعیت هایی که زمینه گناه فراهم است ـ مانند خلوت کردن با نامحرم ـ نهی شده است.۸۶

همان گونه که روشن است، با توجه به محتوای اینترنت و گرایش بسیاری از کاربران آن، خطری بالقوه به شمار می آید.

در پژوهشی که برسون، فرون و آفتاب۸۸ انجام دادند، یک دختر نوجوان اظهار داشت«ارتباط از طریق اینترنت، مانند نقابی در برابر دنیا است؛ می توانید هرچیزی می خواهید بگویید و هر کاری می خواهید انجام دهید و هرگز هم کسی شما را نمی شناسد و از کار شما آگاهی نمی یابد».۸۹ این اظهار نظر، هرچند سخن یکی از پاسخ دهندگان به پژوهشیدرباره گمنامی اینترنتی است، یکی از مسائل مهم روان شناسی اینترنت، یعنی تأثیرهای گمنامی را بر بروز اعمال غیراخلاقی از سوی کاربران اینترنت اثبات می کند. ماهیت گمنام اینترنت می تواند سبب شود افراد کارهایی بکنند و چیزهایی بگویند که در خارج از آن نمی کنند. در پژوهش برسون، فرون و آفتاب، هنگامی که از دختران نوجوان مورد پژوهش، پرسیده شد که آیا هرگز در اینترنت کاری انجام داده اند که در زندگی واقعی از آنان سر نمی زند، ۶۰% آنها گزارش دادند در برخی از انواع سکس های مجازی شرکت داشتهاند.۹۰

گرینفیلد۹۱ (۱۹۹۹م.) در پژوهشی، رفتار اینترنتی خود گزارشی نزدیک به ۱۸ هزارنفر را که به نظرسنجی شبکه خبری ABC پاسخ داده بودند، بررسی کرد و به این نتیجه رسید که اینترنت عاملی بالقوه خطرناک است و به دلیل وجود حوزه های محتوایی ویژه، مانند تصویرهای جنسی، قمار، بازار بورس و سکس مجازی از آن سوء استفاده می شود. در این پژوهش، چندین عامل تحریک کننده دیگر نیز در اینترنت بازشناسی شده است که زمینه سوء استفاده از اینترنت را فراهم می آورد. این ویژگی ها عبارتند از:

۱) نزدیکی مضاعف؛ در میان همه شرکت کنندگان زن و مرد، هنگامی که در داخل خط بودند، نزدیکی مضاعفی (۴۱درصد) گزارش شد و در میان الزام های اینترنتی، این شاخص به ۷۵ درصد رسید؛

۲) بی قید و بندی؛ ۴۳ درصد از آزمودنی ها، تجربه ای از بی قید و بندی را گزارش کردند؛

۳) نبود محدودیت ها؛ ۳۹ درصد از کاربران آن لاین، به نبود نظارت و محدودیت در استفاده از اینترنت اذعان کردند؛

۴) ویژگی فرازمانی؛ بیشتر آزمودنی ها در این پژوهش، فرازمانی بودن اینترنت را یکی از عوامل خطرساز دانسته اند؛

۵) خارج از کنترل بودن؛ بسیاری از آزمودنی ها، احساس خارج از کنترل بودن خود را به هنگام استفاده از اینترنت تأیید کردند.۹۲

بر اساس این پژوهش ها، چه بسا افراد به ویژه جوانان و نوجوانان در نتیجه اتصال به اینترنت و نبود مراقبت از سوی خانواده و دیگر نهادهای مسئول، در موقعیت های خطرناک قرار بگیرند.

بولن و هاره (۲۰۰۰م.) در پژوهشی با عنوان «اینترنت؛ پی آمدهای آن بر سلامت و رفتار»، از پنج عامل به عنوان آسیب هایی که کاربران اینترنت را تهدید می کند، نام برده اند. این عوامل عبارتند از:

۱) ماهیت سانسور نشده اینترنت و ناتوانی افراد در ارزیابی دقیق اطلاعاتی که با آن مواجه می شوند؛

۲) پی آمدهای منفی دیدن هرزه نگاری ها و محتواهای جنسی و غیراخلاقی؛

۳) پی آمدهای تحریک جنسی؛ در این فضای مجازی، این احتمال هست که افراد به طور ناخودآگاه از داده ها و تصویرها تأثیر پذیرند. از نظر روان شناسی، ما می توانیم محرک هایی را ثبت کنیم که از ادراک آنها ناآگاهیم. در واقع، می توانیم به نوعی یادگیری و تأثیرپذیری از محرک های جنسی در اینترنت معتقد باشیم که آگاهانه نیست و افراد بدون قصد و آگاهی به ثبت آن اقدام می کنند. این گونه یادگیری، در اصطلاح «یادگیری پنهان»۹۳ نامیده می شود.۹۴

۴) خطرهای بالقوه ناشی از فراهم شدن دیدارهای شخصی آن لاین با افراد گوناگون؛

۵) پی آمدهای مواجهه با پایگاه ها یا منابع آزار دهنده و تهدید کننده.۹۵

امروزه درباره اینکه چه فرد یا افرادی مسئول نهایی ایمنی و سلامت روانی جوانان و نوجوانان به هنگام اتصال به اینترنت هستند، اختلاف نظر وجود دارد. آیا این مسئولیت بر عهده قانون گذاران، مربیان و نهادهای اجتماعی و خانواده است یا شرکت ها و افرادی که داده هایشان را روی اینترنت می فرستند؟

در زمینه مدیریت اینترنت، به منظور پیش گیری از آسیب های فرهنگی و روان شناختی و روشی که باید به کار برده شود، دیدگاه ها و راهکارهای مختلفی (آموزشی، مداخله دولت، نرم افزارهای فیلتر کردن، برنامه های جای گزین و...) ارائه شده که از گستره بحث ما در این مقاله خارج است.

۳) اعتیاد به اینترنت

اگر بپذیریم که هر چیزی می تواند جنبه اعتیادآور و بیمارگونه به خود بگیرد، در این صورت کاملاً منطقی خواهد بود که از اعتیاد به اینترنت سخن بگوییم.

توجه زیادی که امروزه روان شناسان و روان پزشکان درباره اعتیاد به اینترنت دارند، نشان می دهد این موضوع همچنان مهم و بحث برانگیز است.

● تاریخچه بحث اعتیاد به اینترنت

اگرچه مفاهیمی مانند اعتیاد به تکنولوژی یا رایانه را شاتون۹۶ در سال ۱۹۹۱م. بررسیکرده بود، ولی اعتیاد به اینترنت (IAD) اصطلاحی بود که چند سال بعد، اورلی۹۷(۱۹۹۶م.) گریفیث۹۸ (۱۹۹۷م.) و یانگ۹۹ (۱۹۹۶، ۱۹۹۸م.) رواج دادند.۱۰۰

تشخیص صحیح این نوع اعتیاد، بسیار دشوار است؛ به گونه ای که در ویرایش چهارم «راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی»، هنوز اختلالی با این عنوان گنجانده نشده است. اورزاک (۱۹۹۹م.) اعتیاد به اینترنت را نوعی اختلال می داند که فرد صفحه رایانه را جذاب تر از واقعیت زندگی روزمرّه می بیند. به نظر او، هر کس رایانه دارد، در معرض اعتیاد است، ولی افراد خجالتی، تنها و بی حوصله آسیب پذیری بیشتری دارند.۱۰۱

نبود روابط پایدار و صمیمی با دیگران، نداشتن اعتماد به نفس و به طور کلی، شکست در عرصه های گوناگون زندگی، زمینه را برای اعتیاد افراد به اینترنت فراهم می کند. نتایج پژوهش یانگ (۱۹۹۷م.) در این زمینه نشان داد یکی از دلایل مهم اعتیاد به اینترنت در افرادی که روابط عمومی کمتری دارند، به دست آوردن حمایت های اجتماعی است.۱۰۲ پژوهش یانگ، یکی از معدود پژوهش های تجربی است که انگیزهافراد را از اعتیاد به اینترنت به طور همه جانبه ارزیابی کرده است. این پژوهش نشان داد یکی از انگیزه های اصلی این نوع ارتباط ها، به دست آوردن حمایت های اجتماعی است.۱۰۳ حمایت اجتماعی با ارتباط های اینترنتی زودتر و آسان تر به دست می آید. با ورود به اتاق «گپ زدن» میان اعضا در فضای اینترنت، نوعی همسانی و آشنایی پدید می آید که دارای ارزش ها، معیارها، زبان، نشانه ها و نوآوری های ویژه است و همگان با این هنجارها هم نوایی می کنند. در این فضا، بسیاری از اطلاعات شخصی، میان افراد رد و بدل می شود، بدون اینکه احساس ترس، طرد شدن و در معرض داوری بودن وجود داشته باشد. ایجاد این نوع ارتباط، پویایی گروهی و حمایت اجتماعی پدید می آورد. به ویژه نیازهای اساسی کسانی را که در این زمینه مشکل دارند، برآورده می کند. به ویژه کسانی که شرایط محیطی و موقعیتی آنها ایجاب می کند که در منزل بیشتر بمانند (ناتوانان جسمی، بازنشسته ها، خانه دارها و...). این گونه حمایت های اجتماعی در گذشته با شبکه همسایگی و پیوندهای دوستانه به دست می آمد، ولی امروزه به دلیل شرایط جدید زندگی به ویژه در شهرها و موقعیت های آپارتمان نشینی تا حد زیادی از دست رفته است. از این رو، افراد می کوشند آن پیوندها را از طریق سرگرم شدن به اینترنت و روابط اینترنتی جبران کنند. البته آسیب پذیری در این گونه شرایط بیشتر است و با گذشت زمان، چه بسا اعتیاد به اینترنت را در پی داشته باشد.

برخی پژوهش ها، پی آمدهای اعتیاد به اینترنت را بررسی کرده اند. ایوان گلدبرگ۱۰۴(۱۹۹۵م.) اعتیاد به اینترنت را یکی از آسیب های روان شناختی بسیار زیان بخش می داند که کنش وری بهنجار و سلامت روانی فرد را در جنبه های مختلف مختل می کند. برخی پی آمدهای منفی اعتیاد به اینترنت بر اساس یافته های گلدبرگ عبارتند از:

۱) دگرگونی های شدید در سبک زندگی به منظور گذراندن زمان بیشتری در شبکه؛

۲) کاهش کلی فعالیت های بدنی؛

۳) بی توجهی به سلامت فردی و در نتیجه، پرداختن به سرگرمی های اینترنتی؛

۴) دور شدن از فعالیت های مهم زندگی؛

۵) کمبود خواب و یا تغییر الگوهای خواب، برای گذراندن زمان بیشتری در شبکه؛

۶) کاهش معاشرت و در نتیجه، از دست دادن دوستان؛

۷) غفلت از خانواده؛

۸) بی توجهی به مسئولیت های شغلی و شخصی.۱۰۵

پژوهش های جدیدتر نشان می دهد افزون بر اینکه وابستگی رفتاری یا اعتیاد به اینترنت،۱۰۶ نوعی بیماری یا آسیب روانی است، همچنین پدیده ای مزمن و فراگیرشمرده می شود که با خسارت های جدّی جسمانی، خانوادگی، شغلی، اجتماعی و روانی همراه است. مهم ترین پی آمدهای اعتیاد به اینترنت باتوجه به شدت آن، عبارتند از: اختلال افسردگی؛ گوشه گیری و انزوا؛ اختلال در میزان خواب و زمان آن؛ خستگی بیش از حد؛ فشارهای روانی؛ از دست دادن فرصت های شغلی؛ اختلال در روابط میان فردی؛ اختلاف های خانوادگی، مشکلات درسی، افکار پرخاشگرانه و میل جنسی زود رس.۱۰۷

نتیجه گیری

با توجه به آنچه گذشت، اینترنت در کنار دست آوردها و کاربردهای انکارناپذیر و مثبتی که در زمینه های گوناگون دارد، پی آمدهای نامطلوبی نیز به همراه دارد که می بایست مورد توجه والدین، مربیان و همه مسئولان امر تعلیم و تربیت و برنامه ریزان فرهنگی جامعه قرار بگیرد. در اینجا، تنها به چند توصیه کلی بسنده می کنیم.

ـ والدین باید پی آمدهای منفی استفاده بیش از حد از اینترنت و آسیب های اخلاقی ناشی از آن را به فرزندان خود بازگو کنند.

ـ آنها باید بر رفتار فرزندان شان در استفاده از اینترنت نظارت کنند و روش های استفاده درست و مفید از اینترنت را به آنها آموزش دهند.

ـ از قرار دادن رایانه در اتاق های شخصی فرزندان و پشت درهای بسته بپرهیزند.

مسئولان و نهادهای فرهنگی ـ اجتماعی نیز وظیفه دارند فرهنگ استفاده درست و سالم از اینترنت را به افراد جامعه به ویژه جوانان و نوجوانان که بیشتر در معرض آسیب هستند، آموزش دهند.

باید دانست فیلتر کردن هرچند لازم است و به طور موقت می تواند جلوی سوء استفاده از اینترنت را بگیرد، ولی آنچه در شرایط کنونی لازم است و باید دولت روی آن سرمایه گذاری کند، ایمن سازی، تقویت باورهای دینی و بارور کردن روحیه تقوا و خودداری است.

تنها در این صورت است که فرهنگ استفاده درست از اینترنت در جامعه نهادینه می شود و از آسیب ها و خطرهای منفی آن جلوگیری می شود.

محمدصادق شجاعی
فهرست منابع
الف) فارسی و عربی
۱. احمد امیدوار و علی اکبر صارمی، اعتیاد به اینترنت، تهران، انتشارات تمرین، ۱۳۸۱.
۲. احمد محمد صالح، ثقافة مجتمع الشبکه، دمشق، دارالفکر، ۲۰۰۴م.
۳. ام هوور، استوارت، بازاندیشی درباره رسانه دین و فرهنگ، ترجمه: مسعود آریایی نیا، تهران، سروش، ۱۳۸۲ه . ش.
۴. بگدیکیان، بن اچ، انحصار رسانه ها، ترجمه: داوود حیدری، مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه ها، ۱۳۷۴ه . ش.
۵. تامپسون، جان ب، رسانه ها و مدرنیته، ترجمه: مسعود اوحدی، تهران، انتشارات سروش،۱۳۸۰ه . ش.
۶. علی سعیدی و ابوالقاسم شکیبا، روان شناسی و آسیب شناسی ارتباطات اینترنتی، تهران، انتشارات سنبله، ۱۳۸۴ه . ش.
۷. گروه نویسندگان، رسانه ها و ثبات سیاسی، انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی، تهران، ۱۳۸۱ه . ش.
۸. مولانا، حمید، جریان بین المللی اطلاعات؛ گزارش و تحلیل جهانی، ترجمه: یونس شکرخواه، تهران، مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه ها، ۱۳۷۱ ه . ش.
ب) لاتین
۱. Bulleu,P and Harre.N. the internet: Its Effects on sofety and behavior, ۲۰۰۰. http:// net safe. orgnz/DOC Library, Patbullen.
۲. Smith, M and Kollock. P(۱۹۹۹) Communities in cyberspace: London, Routledge.
۳. Riva, G and Galimberti, C (۲۰۰۱) Towards cyberpsychology: Mind, cognition, andSociety in the internet age. Amsterdam: IOS Press.
۴. Strate, L (۲۰۰۳) Communication and Cyberspace: social interaction in an electronic environment. cresskill, . NJ: Press.Hampton
۵. http://www.find articles.com/p/articles/mim.۲۲۴۸.
۶. Sanders,c and field. T.m. and Diego.M and Kaplan, M. The Relation ship of internetuse to Depression and Socil Isolation Among Adolescents. Internet: http://www.findarticlis.com/p/Articles/mim۲۲۴۸/is ۱۳۸۳۵/ai.
۷. Lasser.M.R. Pornography in Internet. http://galenet.Grale group.com.
۸. Lasser. M.R. Pronography in Internet. http://galenet.gale group.com.
۹. Pornography in internet. http://galenet Galegroup.com.
۱۰. Suler,J. psychology of cyberspace_addiction to cyberspace why is this thing eating my life? www.selfhelp magazine.com.
۱۱. Liebert.M.A. cyber psychology and beheavior: V:۸ Namber ۲۰۰۵.
۱۲. Suler,J. Computer and Cyberspace Addiction ۲۰۰۴. http://www.planet psych.com/z psychology ۱۰۱/cyber addiction.htm.
۱۳. Briggs. R.G. Psychological Parameters of Internet Addiction. http://library.albany.edu/briggs/addiction.html.
۱۴. Patricia wallace (۲۰۰۷), the psychology of the internet, cambridge university press.
پی نوشت ها
۱ کارشناس ارشد روان شناسی بالینی.
۲. sandra.B.
۳. Internet: http://www.dgz.org.br/dez۹۹/Art۰۶.htm.
۴. Packet Switching.
۵. Advanced Research Project Agency Network (ARPANET).
۶. Bulleu,P and Harre.N. the internet: Its Effects on sofety and behavior, ۲۰۰۰. http:// net safe. orgnz/DOC Library, Patbullen.
۷. The Psychology of the internet.
۸. Riva,G and Galimberty,C (۲۰۰۱). Towards cyberpsychology: Mind, cognition. and society in the Internet age. Amsterdam: IOS Press .
۹. Psychology of Mass Communication.
۱۰. Hayles, K.
۱۱. Hilmes, M.
۱۲. Kittler, F.
۱۳. Kollock, P.
۱۴. Reeves, B and Clifford, N.
۱۵. Silver, D.
۱۶. Smith, M and Kollock, P.
۱۷. Communities in cyberspace.
۱۸. Smith, M and Kollock, P(۱۹۹۹) Communities in cyberspace: London, Routledge.
۱۹. Riva, G and Galimberti, C (۲۰۰۱) Towards cyberpsychology: Mind, cognition, and Society in the internet age. Amsterdam: IOS Press.
۲۰. Strate, L. Jacobson, R and Gibson, s. B.
۲۱. Strate, L (۲۰۰۳) Communication and Cyberspace: social interaction in an electronic environment. cresskill, NJ: Hampton Press.
۲۲. Riva, G (۲۰۰۱) cyber hpsycology and behavior the Mind over the web: the guest for the definition of a metnod for internet reserch. P:۱.
۲۳. Graham, G.
۲۴. Stangroom, Jeremy, Human Relationship By Internet. http://www.philosophers.co.uk/Jermy.
۲۵. Creative cyborgs: How consumers use the internet for self_ realization: http://www.bilfin.at/marketing/content.
۲۶. Sherman, R (۲۰۰۳) The minds eye in cyberspace: on line perceptions of self and others. www.vepsy.com/ communication/ book ۲/۲ sectio ۰۴.pdf.
۲۷. Joinson, A.
۲۸. Joinson. Adam.N (۲۰۰۳) Understanding the psychology of internet behavior, palgrave Maccmillan Published.
۲۹. Patricia wallace.
۳۰. Patricia wallace (۲۰۰۷) the psychology of the internet, cambridge university press.
۳۱. The internet in a Psychological context.
۳۲. online masks.
۳۳, masquerade.
۳۴. Group dynamics in cyberspace.
۳۵. Group conflict and cooperation.
۳۶. flaming and fighting.
۳۷. aggression on the net.
۳۸. Liking and loving on the net.
۳۹. psychological aspects of internet pornography.
۴۰. nurturing life on the internet.
۴۱. Hamburger, A.y.
۴۲۶۶. Barnes, S.B.
۴۳. Zeev, A.
۴۴. Cooper, A.
۴۵. Delmonico, D.L.
۴۶. Whitty, M.T.
۴۷. Young, K.S.
۴۸. Internet: http://construct.haifa.ac.il/~azy/refbooks.htm۱
۴۹. خانیکی، مثلث رشد اقتصادی، اعتلای فرهنگی و عدالت اجتماعی، مجموع گزارش مقالات و سخنرانی های فرهنگی، ج ۱، معاونت پژوهشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۳۷۲، ص ۹۸.
۵۰. علی سعیدی و ابوالقاسم شکیبا، روان شناسی و آسیب شناسی ارتباطات اینترنتی، انتشارات سنبله، ۱۳۸۴، ص ۴۳ـ۴۶.
۵۱. http://www.ontario.cmha.ca/content/about_illness/mass_Media_appendix_b.asp.
۵۲. Griffiths. M.D.Internet Addiction: do it reality exist?
۵۳. Menow. J.M. Impact of the Internet: Some Conseptual and Methodologecal issues, ۱۹۹۹. http://www.dgz.org.br/dez ۹۹/art.۶htm.
۵۴. مهدی نوید، فرهنگ و مقاومت فرهنگی، انتشارات فلق، ۱۳۷۴، ص ۱۸.
۵۵. Herbert Schiller.
۵۶. ر.ک: تامپسون، جان ب، رسانه ها و مدرنیته، ترجمه: مسعود اوحدی، تهران، انتشارات سروش، ۱۳۸۰، ص ۲۰۳ ـ ۲۰۶.
۵۷. بگدیکیان، بن اچ، انحصار رسانه ها، ترجمه: داوود حیدری، مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه ها، ۱۳۷۴، ص ۱۰۴.
۵۸. ر.ک: تامپسون، جان ب، رسانه ها مدرنیته؛ حمید مولانا، جریان بین المللی اطلاعات؛ استوارت ام هوور، بازاندیشی درباره رسانه، دین و فرهنگ.
۵۹. حمید مولانا، جریان بین المللی اطلاعات، ص ۶۰ـ۶۶.
۶۰. گروهی از نویسندگان، رسانه ها و ثبات سیاسی، انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی، ۱۳۸۱، ص ۲۱۸.
۶۱. ر.ک: احمد محمد صالح، ثقافة مجتمع الشبکه، دمشق، دارالفکر، ۲۰۰۴م.، ص ۲۲۹ـ۲۳۶.
۶۲. Public diplomacy.
۶۳. رسانه ها و ثبات سیاسی، ص ۲۱۹.
۶۴. علی سعیدی و ابوالقاسم شکیبا، روان شناسی و آسیب شناسی ارتباطات اینترنتی، ص ۳۸.
۶۵. Internet Evolution and Socil impacts.
۶۶. http://www.find articles.com/p/articles/mim.۲۲۴۸.
۶۷. christophere,s.
۶۸. Sanders,c and field. T.m. and Diego.M and Kaplan, M. The Relation ship of internet use to Depression and Socil Isolation Among Adolescents. Internet: http://www.findarticlis.com/p/Articles/mim۲۲۴۸/is ۱۳۸۳۵/ai.
۶۹. Pornography؛ هرچیزی که محتوای جنسی داشته باشد، صرف نظر از ابزار مورد استفاده آن عکس، فیلم، گزارش و...، هرزه نگاری نامیده می شود.
۷۰. Lasser.M.R. Pornography in Internet. http://galenet.Grale group.com.
۷۱. Lasser. M.R. Pronography in Internet. http://galenet.gale group.com.
۷۲. cooper.
۷۳. scherer.
۷۴. Boies.
۷۵. Gordon.
۷۶. Greenfield.
۷۷. Pornography in internet. http://galenet Galegroup.com.
۷۸. Pornography in internet, http://galenet.galegroup.
۷۹. همان.
۸۰. http://www.dostan.net/viw.asp?id.
۸۱. Suler,J. psychology of cyberspace_addiction to cyberspace why is this thing eating my life? www.selfhelp magazine.com.
۸۲. روان شناسی و آسیب شناسی ارتباطات اینترنتی، ص ۵۷.
۸۳. روان شناسی و آسیب شناسی ارتباطات اینترنتی، ص ۵۸ـ۵۹.
۸۴. Young, K.
۸۵. Liebert, M.A.Cyber Psychology and behavior: v:۵. N۲۰۰۵.
۸۶. قال رسول اللّه صلی الله علیه و آله: «لا یخلونَّ رجلٌ بأمرأةٍ فان ثالثهما الشیطان». مستدرک الوسائل، ج ۱۴، ص ۲۶۶؛ «ایاکم و محادثة النساء فانه لا یخلو رجلٌ بأمرأةٍ لیس لها محرمٌ الاّ همَّ بها». (کنزالعمال، ج ۵، ص ۳۲۷)
۸۸. Berson, Ferron and Aftab.
۸۹. The Internet: Its Efects on Safety and Behavior.
۹۰. همان.
۹۱. Greenfeild.
۹۲. Greenfield, D. Virtual Addiction: Some tims New Technology can Create New Problems. http://www.psychheaitnet.com / Greenfield vesume.
۹۳. Latent Learning.
۹۴. آتکینسون، ریتا. ل و همکاران، زمینه روان شناسی، ج ۱، ص ۳۰۲۹۵. The Internet: Its Effects on Safety and behavior.
۹۶. Shotton. M.A.
۹۷. O`Rleilly.M.
۹۸.Griffiths,M.D.
۹۹. Young.K.
۱۰۰. Liebert.M.A. cyber psychology and beheavior: V:۸ Namber ۲۰۰۵.
۱۰۱. Orzack, M.H. Computer addiction: Is it real on virtual? New york, John wiley and sons, ۱۹۹۹.
۱۰۲. Suler, J. Computer and Cyberspace Addiction. http://www.planet psych.com/z psychology ۱۰۱/cyber addiction.htm.
۱۰۳. احمد امیدوار، علی اکبر صارمی، اعتیاد به اینترنت، تهران، انتشارات تمرین، ۱۳۸۱، ص ۷۳.
۱۰۴. Goldberg. Ivan.
۱۰۵. Suler,J. Computer and Cyberspace Addiction ۲۰۰۴. http://www.planet psych.com/z psychology ۱۰۱/cyber addiction.htm.
۱۰۶. Internet Behavior Dependence.
۱۰۷. Briggs. R.G. Psychological Parameters of Internet Addiction. http://library.albany.edu/briggs/addiction.html.

فصلنامه علمی ـ تخصصی روان شناسی و دین ( www.qabas.org )

آفتاب

https://www.google.com/reader/view/#stream/feed%2Fhttp%3A%2F%2Fmohsenazizi.blogfa.com%2Frss.aspx



ارسال توسط ولی طالبی

ابزار رايگان وبلاگ